Dan Pallotta: 'Het complete charity-systeem moet op de schop'

10 november 2011, 06:59
AMSTERDAM (10 november) - Ook op het IFC: Dan Pallotta. Pallotta's boek Uncharitable, eerder besproken in FM, verovert de wereld. Maar veel is er nog niet veranderd: nog steeds is de eerste achterdochtige vraag van opdrachtgevers en publiek: hoeveel geld gaat er naar overhead? In gesprek met een onvermoeibaar pleitbezorger van meer ‘kapitalistische mechanismen in de goede doelensector'.


U houdt over de hele wereld presentaties over de basisgedachte van Uncharitable: goede doelen moeten de ruimte krijgen om net zoals alle andere ondernemingen gebruik te maken van de beste mensen, hogere salarissen en in het algemeen: kapitalistische principes. Wat vinden goede doelen van uw ideeën?

DP: "Goede doelen zelf zijn er meestal enthousiast over. Het is ook ongelofelijk dat we alle Coca Cola's en Apples van de wereld wél toestaan om professionele methoden in te zetten. Maar voor alle Amnesty's en Greenpeaces geldt dat niet. Die worden geacht zo min mogelijk te besteden aan overhead. Terwijl overhead een integraal onderdeel is van het welslagen van élke onderneming. Ook als je werkt aan het uitbannen van ziektes of onrecht."


Als goede doelen zelf te vinden zijn voor uw ideeën, waarom is de wereldwijde charity-sector dan nog niet drastisch veranderd?

DP: "Omdat elk goed doel doodsbang is voor zijn reputatie. En wanneer eindelijk board, directie en medewerkers begrijpen dat ze zichzelf klein houden door alles op een koopje te doen, of gratis of met tweederangsmensen, dan moet daarna het publiek nog overtuigd worden. En het publiek is, overal ter wereld, nogal conservatief. Wij hebben ze ook geleerd zo te denken."


Ook in Nederland vinden uw ideeën weerklank. Maar er is ook kritiek. U denkt te Amerikaans, hier in Europa is het in het algemeen niet zo dat je voor geld altijd de allerbeste mensen kunt kopen. Een hoog salaris en prima arbeidsomstandigheden garanderen nog niet dat je organisatie succesvol is.

DP: "Er is inderdaad verschil tussen de VS en Europa. Maar zelfs als ik dat verschil in aanmerking neem, constateer ik ook hier dat goede mensen bij goede doelen onderbetaald worden en daardoor te snel naar een ‘echt' bedrijf overstappen. En misschien nog belangrijker: goede mensen hebben geen zin om altijd zo in de marge te moeten werken: gratis adverteren, marketing op een koopje en events waarbij alles vooral goedkoop en primitief moet zijn."


Een ander kritiekpunt is dat veel impact van filantropie nu eenmaal niet in geld is uit te drukken. Zoals een FM-columnist zei : de Ipad is prachtig, maar kan geen baby's of bejaarden verschonen. Geen liefde en warmte geven aan demente ouderen. En al het geld van alle rijke weldoeners kan niet zorgen voor betere onderwijzers en zorgmedewerkers.

DP: "Daar verschillen we dan over van mening: ik vind dat al die onmisbare mensen, want onmisbaar zijn ze, keihard moeten vechten voor betere betaling en arbeidsomstandigheden. Ook zíj zitten in die klem van liefdewerk-oud papier en het-mag-vooral-niks-kosten."


Het kan nog wel even duren voor de charity-sector inderdaad totaal anders denkt...

DP: "Dat weet ik maar al te goed. Ook ik ben keihard geconfronteerd met de dwang om alles gratis of met weinig overhead voor elkaar te krijgen, bij mijn bedrijf Dreamworks, gespecialiseerd in events voor goede doelen. Dreamworks was extreem succesvol, maar toen het publiek merkte dat we er ook zelf goed aan verdienden, verdween de goodwill van opdrachtgevers en publiek. Jammer, want daarna brachten vergelijkbare events veel minder geld op. Heel politiek correct dus, maar wél minder opbrengst voor het onderzoek naar AIDS, borstkanker en andere charity's. Ik vraag je: is dat winst? Alleen de term non-profit is al onzinnig. Als er één sector profit nodig heeft, zijn wij het."


Wat is de rol van vrijwilligers? Mensen willen niet alleen geld geven, vaak geven ze ook tijd en inzet.

DP: "Vrijwilligers zullen er altijd zijn. Ze zijn nodig en vrijwilligerswerk is een essentiële manier voor mensen om daadwerkelijk iets goeds te doen voor de wereld. Maar: dat betekent niet dat vrijwilligers op een houtje moeten bijten. En onder primitieve omstandigheden hoeven te werken. Leg ze in de watten! Behandel ze met egards en omring ze met luxe! Inderdaad: ik zeg luxe. Dat verdien je namelijk als vrijwilliger. Een goed doel moet een ideale werkomgeving faciliteren, voor betaalde en onbetaalde medewerkers."


Hoe bent u er zelf toe gekomen de traditionele wetten van charity's zo drastisch ter discussie te stellen?

DP: "Een van de dingen die mij troffen, was dat we steeds maar mensen probeerden over te halen om een goed doel te steunen met behulp van premiums en extraatjes. Dat gaan mensen natuurlijk verwachten. Je ziet dat dergelijke donateurs niet trouwer zijn of meer gaan geven. Je hebt jezelf als goed doel verlaagd tot een soort Kerstman. Je hebt de donateur omgekocht. Toen ik begon met het organiseren van sponsor-events voor goede doelen merkte ik dat je 180 graden moet omdraaien: je moet juist véél vragen van mensen. Bij sportieve events moet je juist een heel moeilijke en zware inspanning vragen. Dát inspireert mensen. Dán voelen ze zich uitgedaagd. En brengen ze heel wat meer geld op dan wanneer je ze de zoveelste pen of verjaardagskalender hebt gegeven.'


De roep om transparantie heeft ook hier alle goede doelen in zijn greep. Maar meer transparantie zorgt niet altijd voor meer inkomsten.

DP: "Dat is precies wat ik bedoel. Juist die zelf opgelegde eis van transparantie, van het verantwoorden van elk kwartje, maakt goede doelen tot slaaf van hun donateurs. Het ziet er heel eerlijk en open uit: kijk maar, ik heb niets te verbergen. En ondertussen springen brancheorganisaties en overheden er op in: strenge marges voor het percentage dat je aan marketing en/of fundraising mag besteden. Ook het CBF in jullie land doet dat. Wat een onzin. Iedereen in de sector weet dat fondsenwerving investeringen van lange adem vergt. Je moet soms jaren investeren en heel wat meer dan 25% om uiteindelijk trouwe donateurs aan je te binden."


Maar het publiek eist transparantie. Dus dat proberen we ze te geven.

DP: "Het publiek eist werkelijke impact. Ze zijn alleen opgevoed om te verwachten dat een goed doel dat voor een koopje doet. Bij hun eigen werkgever, bij een autofabriek of een notariskantoor, verwachten ze heel andere dingen. Verandering, vooruitgang: dát wil het publiek. En daar willen ze zelf onderdeel van zijn, door zelf inspanningen te leveren bijvoorbeeld. Maar iedere professionele werknemer is uit te leggen dat overhead onvermijdelijk en zelfs cruciaal is om impact te bereiken."


Het wordt nog een lange weg, zegt u zelf. Wat moeten goede doelen doen?

DP: "Uit het juk van hun huidige brancheverenigingen. Weg met de norm voor overhead en/of fundraisingkosten. Dat betekent: herrie in eigen huis. Daarnaast, minstens zo belangrijk: het publiek duidelijk laten zien dat overhead onmisbaar is. Wij zijn met ons bureau Advertising for Humanity bezig aan een campagne: I'm overhead. We laten een reeks bevlogen professionals zien die bij charity's werken, met daarbij de tekst: I'm overhead. Ik zorg voor het redden van zeehonden, het onderzoek naar nierziekten, oplossingen voor klimaatverandering. Maar: ik mag niks kosten. Ik denk dat zo'n campagne een eerste stap kan zijn naar het zichtbaar maken van wat overhead is in de filantropische sector.

Ik pleit ook voor een Charity Defence Council, waarin goede doelen zich verenigen en hun werkelijke kosten en ideale bedrijfsvoering krachtig communiceren. In de VS zijn we daarmee bezig. Goede ideeën zijn welkom. En zulke initiatieven zijn ook hier nodig. Daar hebben we meer aan dan aan wéér een of andere transparantiecode. Want echt transparant zijn we niet. We vertellen nooit hoe we ons geld werkelijk investeren. We schuiven lekker alles onder Projecten of hoe het hier dan ook maar heet."


Wat moeten overheden doen?

DP: "Overheden werken mee aan het liefdewerk-oud papier keurslijf. We houden elkaar allemaal gevangen in een traditionele visie op filantropie. De sector wordt maar al te graag gebruikt als een afvalput voor al het nuttige werk waarvoor de overheid geen geld over heeft. Prima, die uitdaging kunnen we wel aan. Maar geef ons dan ook de ruimte die commerciële bedrijven hebben. Dat betekent andere wetgeving. In de VS zet ik me in voor een National Civil Rights Act for Charity and Social Enterprise."
gerelateerde items