Toon alles (2)
Marjan Smeitink

Civil Power 2018: dialoog, debat en ‘power boost’

27 november 2018, 11:00
Twee DDB100 winnaars: Laurentien van Oranje (2017-2018) en Tom Oostrom (2018-2019)
Twee DDB100 winnaars: Laurentien van Oranje (2017-2018) en Tom Oostrom (2018-2019)
Op donderdag 22 november was de allereerste Civil Power, ambitieus gepresenteerd als ‘de nieuwe jaarlijkse krachtmeting van de filantropie’. In de Balie werd gesproken, geluisterd en gedebatteerd door bijna tweehonderd vertegenwoordigers van een sector ‘met een chronisch gebrek aan zelfvertrouwen’. ‘Terwijl er zó veel goed gaat.‘ Mooie cases en levendig debat: er viel genoeg te beleven voor alle geledingen van de filantropie in de ruimste zin des woords. Bottom line: minder angstig en op-de-regels, meer samenwerking.

Prima sprekers en mooie debatjes
Een overvol programma, aansprekende presentaties, af en toe een prikkelend debat: de eerste Civil Power was zondermeer een succes.
Dagvoorzitter Jeroen Smit (auteur van ondermeer De Prooi over de AMRO-bank) hield de vaart er lekker in. Hoogtepunt was natuurlijk de bekendmaking van de nieuwe nummer 1 van de DDB Top 100 van de Filantropie. Bewust losjes geformuleerd als: de 100 ‘meest invloedrijke spelers’ in het brede veld van de filantropie
Vrijwel de hele sector en alle aanverwante organisaties/bedrijven/initiatieven kwamen voorbij, bij die lijst van 100 ‘invloedrijken’.
Maar er is maar één nummer 1 en dat was Tom Oostrom, directeur van de Nierstichting.
 
Terechte Nummer 1: Tom Oostrom (Nierstichting)
De winnaar van vorig jaar, Laurentien van Oranje, prees Oostrom en de Nierstichting voor hun gedurfde nieuwe samenwerkingsvorm om te komen tot een draagbare kunstnier. En uiteindelijk hopelijk zelfs tot ‘regeneratieve’ geneeskunst, zodat wellicht een zieke nier in het lichaam weer kan worden opgebouwd. Dit alles om de slopende dialyse uiteindelijk overbodig te maken.
Een oud doel van de Nierstichting, maar het krijgt vleugels door het nieuwe bedrijf Regmed XB dat is opgericht om het doel te bereiken , waarin de Nierstichting en verzekeraars, TNO en wetenschappersgezamenlijk hun expertise delen. Nauwe, doelgerichte samenwerking geïnitieerd door een klassiek ‘goed doel’, dat is helaas nog geen gemeengoed.
Ook de financiers kwamen uit allerlei hoeken: van (grote) gevers tot zorgverzekeraars.
 
Ook donateurs werken graag mee aan innovatie
Directeur Tom Oostrom (ooit begonnen als verpleegkundige, dus vanuit ervaring met de directe situatie van de patiënt): ‘Gezondheidsfondsen investeren traditioneel immense bedragen in fundamenteel onderzoek. Heel goed, dat moet ook. Maar we laten kansen liggen die direct verbetering kunnen opleveren voor de eerst belanghebbenden: de patiënten. We zijn nog  te aarzelend om geld te steken in innovatie.’
Een panelgesprek met alle participanten in RegmedXB liet duidelijk zien hoe verfrissend en zinnig deze nieuwe samenwerking is. ‘Die kunstnier komt er wel!’
Oostrom: ‘Natuurlijk moet je ook je donateurs meenemen in zo’n ambitieus traject. En dan blijkt dat ze er graag aan bijdragen!’
 
Dodelijke regeltjes in een Haagse wijk
Marc van den Tweel (Natuurmonumenten) hekelde in zijn inleiding de angst die de filantropie in haar greep houdt.
‘We zijn een sector geworden van checklists en veiligheid, van afvinken en regeltjes. Heel begrijpelijk, na de terechte roep om transparantie en impact,  maar we houden onszelf nodeloos klein.’
Ter illustratie hield Lisa Jordan (o.a. oud-Van Leer Foundation, nu Shine) een lekker nijdig betoog over hoe De Regels haar Haagse wijk muilkorven. Een klein parkje werd jarenlang tot ieders plezier intensief gebruikt door de kinderen uit de buurt.
Maar opeens kwamen er ‘nieuwe regels’ en nu is het parkje afgesloten. Door niemand meer gebruikt. Zelfs een initiatief van Jordans 15-jarige zoon (koester zulke pubers, gemeente Den Haag!!) mocht niet baten. ‘Hij werd doorverwezen naar een onvindbaar kopje Burgerinitiatief ergens op de gemeentelijke website.’
En dan straks verbaasd zijn dat jongeren zich niet verbonden voelen met politiek…
Jordan: ‘Zomaar een voorbeeld van vervreemding, van grotere structuren die onsgevoel van belonging langzaam ondergraven. En dat is dodelijk voor de civil society en alle power die burgers in zich hebben.’
 
Daar was-tie weer: De Millennial
Iedereen is op zoek naar verbinding met de millennials en daarom kwam Boudewijn Wijnands (van Deedmob, een platform/databank voor vrijwilligersinitiatievenI legde nog maar weer ’s uit dat millennials best willen werken aan een betere wereld. Sterker nog: velen van hen zijn juist erg idealistisch. Maar vaste verbanden, lidmaatschappen en landurige verbintenissen: nee. Ook gewoon alleen maar geld geven, is niet geliefd bij jongeren. Iets ervaren, zelf je leven verrijken, je skills inzetten terwijl je een groter doel steunt: in die richting moeten organisaties het zoeken. En gevoelig voor merken zijn ze óók al veel minder, dus dat is even slikken voor de traditionele goede doelen, die juist tientallen jaren hebben geïnvesteerd in Het Merk.
Terechte kanttekening in de zaal: ‘Dit gaat wel over de hoger opgeleide millennials, de rest is helemaal niet zo.’
 
De media hebben het weer gedaan…
In een bijeenkomst over filantropie kunnen ze niet ontbreken: de media.
En ze waren er: Sander Schimmelpenninck (Quote) en Harm Taselaar (RTL Nieuws) mochten onderzoeker dr. Mirjam Vossen pareren.
Vossen onderzocht de strekking van krantennieuws over armoede (Framing Global Poverty) én de communicatie van goede doelen. Conclusie: de ngo’s schetsen een nodeloos zwart beeld ‘omdat dat meer geld oplevert’ en de media volgen die negatieve toonzetting klakkeloos. ‘Terwijl het op allerle terreinen juist steeds beter gaat! Maar dat verkoopt niet.’ Media moeten meer zaken ‘in hun context plaatsen’ en ‘het grotere plaatje’ schetsen.
 
Media: alle propaganda wantrouwen
Dat riep wat irritatie op bij de media-mannen en de zaal. ‘Nieuws is wat afwijkt van de dagelijkse gang van zaken. Dat is en blijft zo.’ En te horen krijgen wat je moet, daar is de vrije pers nooit dol op. 
Taselaar: ‘Ik wantrouw elke propaganda en geen enkele RTL-journalist moet ooit ambassadeur van een goed doel worden.’
Schimmelpenninck: ‘Mensen zijn nu eenmaal  gericht op sensatie, dus iedereen zal altijd meer oog hebben voor het verschrikkelijke/ongelofelijke/gruwelijke.’
De media hebben natuurlijk gewoon tot taak om alle bronnen (dus ook die van goede doelen) kritisch te beoordelen, vond iemand in de zaal. ‘Dus klakkeloos volgen? Daar is al tientallen jaren geen sprake meer van.’
Taselaar: ‘Onze taak is alleen maar zwaarder geworden omdat we steeds meer moeten met steeds minder mensen. Dus dat kan soms best onze kritische kant een beetje doen ondersneeuwen. Maar we zitten er bovenop.’
 
Ellende verkoopt niet, oprechte emotie wél
Opmerkelijk was het wel, dat Vossen er van uitging dat ‘slecht en alarmerend’ nieuws brengen over grote problemen, goed zou zijn voor de fondsenwerving van goede doelen.
Uit heel veel (met name Brits) onderzoek blijkt dat die relatie niet zo simpel te leggen valt. Alleen maar ellende laten zien en het schuldgevoel aanspreken, werkt aantoonbaar niet. Alleen maar blije kindjes dansend rondom een nieuw ziekenhuisje. óók niet.
Wat wel werkt weet elke fondsenwerver: creatief, toegankelijk en zorgvuldig communiceren over de urgentie van een bepaalde zaak. En altijd een handelingsperspectief en context bieden. 
Niet ellende verkoopt, maar emotie. En die emotie hoeft echt niet altijd tranentrekkend te zijn.
 
Ed Nijpels; kikkers in de wagen houden
Onderhoudende afsluiter van de dag: Ed Nijpels. Ooit minister van Milieu (of hoe het toen dan ook maar heette), nu onderhandelaar en voorzitter van diverse klimaat- en duurzaamheidstafels. 
Verreweg de meest meeslepende spreker van de middag. Iedereen wil wel samenwerken, maar hoe je een stel tegengestelde opinies en temperamenten tóch aan de tafel houdt en tot resultaten krijgt: dat weet Nijpels uit een rijke ervaring. Heel leerzaam en erg grappig. Veel successen komen uiteindelijk neer op even iemand apart nemen, voorzichtig om een andere vertegenwoordiger aan het debat vragen, en altijd altijd: respect voor iedereen.
Ook essentieel: kunnen incasseren en compromissen sluiten.
Zó ziet dat eruit, samenwerken en verbinden. Klinkt simpel, is hondsmoeilijk.

(Foto's: Desiree Engelage)
 
gerelateerde items